Jak restrukturyzacja wpływa na umowy leasingowe?

Umowy leasingowe są jednym z najczęściej wykorzystywanych narzędzi finansowania działalności gospodarczej w Polsce. Przedsiębiorcy korzystają z leasingu przede wszystkim w odniesieniu do pojazdów, maszyn oraz specjalistycznego sprzętu. W momencie pojawienia się problemów finansowych i rozpoczęcia procesu restrukturyzacji pojawia się jednak istotne pytanie o dalszy byt takich umów. Czy leasing ulega automatycznemu rozwiązaniu? Czy leasingodawca może żądać zwrotu przedmiotu leasingu? A może restrukturyzacja zapewnia ochronę również w tym zakresie?

Odpowiedź nie jest jednoznaczna i zależy od rodzaju postępowania restrukturyzacyjnego oraz etapu, na którym znajduje się przedsiębiorca.

Czym jest restrukturyzacja i jaki ma cel?

Restrukturyzacja przedsiębiorstwa to zespół procedur przewidzianych w Prawie restrukturyzacyjnym, których celem jest uniknięcie upadłości poprzez umożliwienie dłużnikowi zawarcia układu z wierzycielami lub przeprowadzenie działań naprawczych.

W praktyce restrukturyzacja ma dać przedsiębiorcy czas i ochronę przed egzekucją, jednocześnie pozwalając na kontynuowanie działalności gospodarczej. Obejmuje ona różne tryby postępowań, które różnią się stopniem ochrony przed wierzycielami oraz zakresem ingerencji sądu i nadzorcy.

Leasing jako zobowiązanie w działalności gospodarczej

Umowa leasingu ma charakter zobowiązania wzajemnego. Leasingodawca oddaje do używania określony przedmiot, a leasingobiorca zobowiązuje się do uiszczania rat leasingowych.

Z punktu widzenia prawa restrukturyzacyjnego leasing jest umową o szczególnym znaczeniu dla prowadzenia przedsiębiorstwa, ponieważ bardzo często dotyczy składników majątku niezbędnych do dalszego funkcjonowania firmy.

Czy restrukturyzacja wstrzymuje umowy leasingowe?

Samo wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego nie powoduje automatycznego rozwiązania umów leasingowych. Co więcej, w wielu przypadkach umowy te mogą być kontynuowane.

W zależności od rodzaju postępowania, przedsiębiorca może zyskać ochronę przed natychmiastowym wypowiedzeniem umowy przez leasingodawcę. Celem tych regulacji jest umożliwienie kontynuacji działalności gospodarczej i uniknięcie gwałtownego pogorszenia sytuacji ekonomicznej firmy.

Wypowiedzenie umowy leasingu w restrukturyzacji

Jednym z kluczowych zagadnień jest możliwość wypowiedzenia umowy przez leasingodawcę. W czasie trwania postępowania restrukturyzacyjnego możliwość ta może być ograniczona, szczególnie w odniesieniu do zaległości powstałych przed dniem otwarcia postępowania.

Oznacza to, że leasingodawca nie zawsze może skutecznie wypowiedzieć umowę z powodu wcześniejszych opóźnień w płatnościach. Ochrona ta ma zapobiegać destabilizacji działalności przedsiębiorcy w trakcie prowadzenia postępowania.

Bieżące raty leasingowe w restrukturyzacji

Warto podkreślić, że restrukturyzacja nie zwalnia przedsiębiorcy z obowiązku regulowania bieżących zobowiązań. Dotyczy to również rat leasingowych powstających po otwarciu postępowania.

Jeżeli przedsiębiorca chce korzystać z przedmiotu leasingu, powinien kontynuować regularne płatności. Brak bieżących płatności może prowadzić do wypowiedzenia umowy w oparciu o nowe, powstałe po otwarciu postępowania zaległości.

Układ a umowa leasingu

W przypadku zatwierdzenia układu z wierzycielami możliwe jest również uregulowanie zobowiązań leasingowych w sposób dostosowany do sytuacji finansowej przedsiębiorcy.

Układ może przewidywać zmiany harmonogramu spłat, częściowe rozłożenie zadłużenia na raty lub inne rozwiązania uzgodnione z wierzycielami. W praktyce jednak leasing często traktowany jest jako umowa, którą przedsiębiorca chce kontynuować, ponieważ jej przedmiot jest niezbędny do dalszego działania firmy.

Co z przedmiotem leasingu po zakończeniu umowy?

Jeżeli umowa leasingu wygasa w trakcie lub po zakończeniu restrukturyzacji, jej dalszy los zależy od rodzaju leasingu. W przypadku leasingu operacyjnego przedmiot zazwyczaj wraca do leasingodawcy, natomiast przy leasingu finansowym może dojść do jego wykupu przez leasingobiorcę.

Restrukturyzacja sama w sobie nie zmienia zasad własności wynikających z umowy leasingu.

Zakończenie

Restrukturyzacja nie prowadzi do automatycznego zakończenia umów leasingowych, ale wpływa na sposób ich wykonywania i poziom ochrony przedsiębiorcy przed wypowiedzeniem. Kluczowe znaczenie ma tu równowaga pomiędzy interesem wierzyciela a potrzebą kontynuowania działalności gospodarczej. Dlatego tak istotne jest prawidłowe zaplanowanie procesu restrukturyzacyjnego oraz bieżące regulowanie zobowiązań leasingowych, aby uniknąć utraty kluczowych składników majątku firmy.